Meldt u direct aan

Raymund Schütz vertelt over de opvallende overeenkomsten tussen de 17e-eeuwse tulpenmanie en de 21ste-eeuwse cryptomanie

Vaasje met enkele tulp ca. 1625. Kunstenaar Balthasar van der Ast collectie Mauritshuis

Bollenrazernij

De tulp is één van de nationale symbolen van Nederland. Het is van oorsprong echter geen Nederlandse bloemensoort. De tulp komt oorspronkelijk uit het hooggebergte van Centraal Azië. In de 16e eeuw duikt de tulp op in het Ottomaanse rijk en in 1593 verstuurt een Vlaamse diplomaat tulpen naar de Hortus Botanicus in Leiden, waar men met de bollen gaat kweken. De tulp is meteen populair en het verzamelen van tulpen wordt in Europa een rage. Die populariteit slaat halverwege 1636 om in gekte. tot februari 1637 heerste in Holland de tulpenmanie.

Opkomst

Tot 1634 hielden alleen professionele kwekers en rijke hobbyisten zich bezig met de tulpenhandel. De bollen werden verkocht tijdens de bloeiperiode in april en mei, zodat kopers de bloemen konden bekijken. Kopers werden pas in de nazomer, als de bollen gerooid werden, daadwerkelijk eigenaar. Vanaf 1634 gaan buitenstaanders (floristen) zich met de handel bemoeien en ontstaat er een speculatiegolf.

Even duur als een grachtenpand

In 1623 zou één enkele tulpenbol van de Semper Augustus, een populaire soort, al voor 1000 gulden verkocht zijn, terwijl het gemiddelde jaarinkomen op 150 gulden lag. Tijdens de jaren 1636/1637 liepen de prijzen die geboden werden soms op tot enkele duizenden guldens. Een Amsterdams grachtenpand kostte in die tijd tussen de 3.000 en de 5.000 gulden.

Op dinsdagavond 3 februari 1637 stagneerde de handel in Haarlem en in de week daarop kwam de tulpenhandel overal stil te liggen. De prijzen van tulpenbollen herstelden in de jaren na de ‘krach’ van 1637 enigszins; de windhandel was echter definitief voorbij.

Cryptomanie

Op 3 januari 2009 werd het eerste bitcoinblok gemined. Bitcoin was de eerste en is nu nog de meest bekende cryptocurrency. Cryptomunten zijn digitale valuta die transacties mogelijk maken zonder tussenkomst van een centrale autoriteit, zoals een bank. Cryptomanie is de extreme hype en koortsachtige speculatie rondom cryptomunten zoals Bitcoin, waarbij mensen en bedrijven massaal investeren uit angst om winst mis te lopen.

Bitcoin