Filmbeelden van vroeger brengen het verleden dichterbij. Met persoonlijke verhalen komen beelden nog meer tot leven. Daarom is het Haags Gemeentearchief het filmproject "Ik was erbij: verhalen uit de stad" begonnen. 

Ik was erbij: verhalen uit Den Haag

Het project betreft de eigen film- en video collectie van het Haags Gemeentearchief. In samenwerking met documentairemaker Bart Grimbergen presenteren we de komende maanden een serie korte films, waarin opvallend historisch Haags filmmateriaal tot leven wordt gebracht.

Van bewegend beeld naar compleet Haags beeldverhaal

Het archief is altijd op zoek naar manieren om zijn collecties toegankelijk te maken voor een breed publiek. Toen Bart Grimbergen enkele maanden geleden gemeentearchivaris Ellen van der Waerden benaderde met zijn voorstel ooggetuigen aan historisch filmmateriaal uit het archief te koppelen, was ze direct enthousiast.

“Filmbeelden van vroeger zijn altijd bijzonder om te bekijken; dichterbij het verleden kun je eigenlijk niet komen. Maar vaak – ook omdat het geluid veelal ontbreekt - weet je toch niet goed waar je naar kijkt: wat zien we, waar is gefilmd, wanneer en waarom? Bart weet, door het toevoegen van getuigen, foto's en informatie over het beeldmateriaal, van 'bewegend beeld’ een compleet Haags beeldverhaal te maken. Dat vind ik bijzonder en het verrijkt onze filmcollectie.”

Persoonlijke verhalen kleuren historische filmbeelden

De serie bestaat uit zes filmpjes van ca 4 minuten. Ooggetuigen vertellen hun persoonlijke verhaal, waarmee ze de historische filmbeelden kleur geven.

De serie loopt van november 2019 tot februari 2020 en start met de grote brand van Kunsten & Wetenschappen (het K&W-gebouw aan de Zwarteweg), gevolgd door Beren op de brommer, Drievliet, Wonderbaarlijke visvangst, Sloop Seinpost en Bevrijding Den Haag.

De filmpjes zijn blijvend te bekijken in de beeldcollectie en op ons YouTubekanaal.

Filmpjes toegelicht

Hieronder lichten we de geplaatste filmpjes toe. 

Grote brand van Kunsten & Wetenschappen

Het is 18 december 1964. We maken kennis met oud-brandweerman Ruud Assenberg. In 1964 is hij net 21 jaar en pas een paar maanden in dienst van de brandweer. Als getuige van de grootste brand in het naoorlogse Den Haag neemt hij met zijn persoonlijke verhaal de kijker mee terug in de tijd. De oude filmbeelden, veelal zonder geluid, krijgen hiermee duiding. Waar nodig wordt het bewegend beeld aangevuld met historisch fotomateriaal uit het eigen archief.

Beren op het Binnenhof, Circus Boltini

Het is mei 1976, drie beren rijden rondjes op het Binnenhof. Een publiciteitsstunt van Circus Toni Boltini die op het Malieveld stond. We spreken Pammy Boltini, de vrouw van de inmiddels overleden circusdirecteur, over werken bij het circus, en natuurlijk over de bromberen uit 1976 en het feit dat er nu niet meer met dieren in het circus gewerkt mag worden.

Drievliet, het pretpark aan de Vliet

“Vertrokken per mooie rondvaartboot, pindakaas op beschuitbollenbrood”. Het zijn twee regels uit het gedicht dat Cor van Welbergen als jong jongetje over zijn bezoek aan Drievliet schreef. We gaan met hem terug naar het pretpark uit zijn jeugd, dat behoorlijk veranderd is. Voor Cor zijn de zwart-witbeelden pure nostalgie, “Je waardeert het hoe het vroeger is geweest, meer eigenlijk dan op het moment toen zelf”. Maar hij is er duidelijk over, “het allerleukste blijven toch wel de botsautootjes.”

Visafslag Scheveningen

We gaan terug naar de jaren ’50 en ’60. Klaas Pronk is veertien als hij aan de slag gaat op een Urker vissersboot. Eenmaal getrouwd kan hij in 1960 als zelfstandige aan het werk in de Scheveningse visafslag. Zo kan hij vaker thuis zijn én meer geld verdienen. Het is keihard werken, maar Klaas zou het zo over doen. Klaas verhaal gaat over een tijd dat de zakken met ijs nog met paard en wagen werden aangeleverd. Over lossen, sorteren en tonnen rollen, gaten in de netten boeten en een tien op de richel.

Filmarchief

Het Haags Gemeentearchief bezit een groot aantal films en video’s. De collectie bestaat uit ca. 4.000 titels. De oudste film dateert uit 1905, een ‘stomme’ film met de titel: “Heertje aan het strand”. De collectie is zeer divers en beslaat een periode van 1905 tot en met 2015. Regelmatig worden er nog films aangeboden. Dit betreft dan particulier materiaal, maar ook bedrijfsfilms, documentaires en promotiefilms maken onderdeel van deze Haagse film- en videocollectie.

Een deel van de filmcollectie van het Haags Gemeentearchief is te bekijken in de Haagse videobank en de Haagse filmbank.