Tot 21 oktober brengt het Haags Gemeentearchief het oudste bewaard gebleven resolutie- en vonnisboek van Den Haag, de Quaetclap, tot leven in een boeiende tentoonstelling in het atrium van het Stadhuis.

De Quaetclap is niet het oudste stuk van het Haags Gemeentearchief – dat dateert uit 1313 – maar wel het oudste bewaard gebleven resolutie- en vonnisboek waarin de toenmalig secretaris van het dorpsbestuur, Matthijsz Adriaensz. Bennicnk, resoluties en vonnissen bijhield. Het boek dateert uit de periode 1575 – 1579 en biedt een inkijkje in een tijd waarin Den Haag weer langzaam opkrabbelde na een roerige periode van bezetting en verval aan het begin van de Tachtigjarige Oorlog.

Kladversie

Het woord Quaetclap doet denken aan kwaadspreken, maar kan ook de betekenis van kladversie hebben. Wie de Haagse Quaetclap bekijkt, kan wel eens tot de conclusie komen dat die tweede betekenis juist is. Het handschrift van Benninck is ronduit uitbundig te noemen en het boek zit vol met doorstrepingen en toevoegingen in de kantlijn.

Transcriptie

Het heeft een groep paleografen onder leiding van Kees Stal dan ook bijna twee jaar gekost om het 455 pagina’s tellende boek te transcriberen (letterlijk: overschrijven). De afronding van deze transcriptie is de aanleiding van de tentoonstelling “De Quaetclap ontcijferd”.

Tentoonstelling

De tentoonstelling neemt de bezoeker mee in twisten, vetes, overtredingen en vergrijpen rond 1575 en plaatst ze in hun historische context. Van elk getoonde transcriptie wordt een hedendaagse samenvatting gegeven, aangevuld met beeldmateriaal uit de eigen collectie van het Haags Gemeentearchief, het Nationaal Archief, het Rijksmuseum en de Kaartenkamer van Delft.

Ontdekking

Extra aandacht in de tentoonstelling is er voor Het Haagse Bos, dat in de tijd dat de Quaetclap werd bijgehouden, een belangrijk punt van discussie was. Om de huursoldaten in het Staatse leger te betalen, hadden de Staten van Holland het plan opgevat het Bos te kappen. Het bestuur van Den Haag was hier fel op tegen. Juist het groen maakte van Den Haag een plaats waar regeringsfunctionarissen en hun relaties zich graag vestigden. Er werd besloten om de houtkap af te kopen. Tijdens de transcriptie van de Quaetclap ontdekte het team van paleografen dat het dorpsbestuur hier indertijd een bedrag van “1600 tot maximaal 2000 gulden” voor heeft overgehad.

Goed om te weten

De tentoonstelling “De Quaetclap ontcijferd” loopt van 16 september tot 21 oktober en is gedurende openingstijden gratis te bezichtigen in het atrium van het Stadhuis, Spui 70, 2511 BT Den Haag.

Ook oude teksten over Den Haag kunnen lezen? Of meer weten over oude handschriften? Een cursus paleografie bij het Haags Gemeentearchief helpt u op weg.