Uw zoekacties: Vereniging Het Nationaal Schaakgebouw
x1028-01 Vereniging Het Nationaal Schaakgebouw
Uitleg bij archieftoegang

Een archieftoegang geeft uitgebreide informatie over een bepaald archief.

Een archieftoegang bestaat over het algemeen uit de navolgende onderdelen:

• Kenmerken van het archief
• Inleiding op het archief
• Inventaris of plaatsingslijst
• Eventueel bijlagen

De kenmerken van het archief zijn o.m. de omvang, vindplaats, beschikbaarheid, openbaarheid en andere.

De inleiding op het archief bevat interessante informatie over de geschiedenis van het archief, achtergronden van de archiefvormer en kan ook aanwijzingen voor het gebruik bevatten.

De inventaris of plaatsingslijst is een hiërarchisch opgebouwd overzicht van beschreven archiefstukken. De beschrijvingen zijn formeel en globaal. Het lezen en begrijpen van een inventaris behoeft enige oefening en ervaring.

Bij het zoeken in de inventaris wordt de hiërarchie gevolgd. De rubrieken in de inventaris maken deel uit van de beschrijving op een lager niveau. Komt de zoekterm in een hoger niveau voor, dan voldoen onderliggende niveaus ook aan de zoekvraag.

1028-01 Vereniging Het Nationaal Schaakgebouw
Zoek in deze inventaris
>
Zoektermen
Zoektips!

Wildcards kunnen het zoeken vergemakkelijken:

  • Een ? (vraagteken) vervangt een letter
  • Een * (sterretje) vervangt een aantal letters
  • Door een $ (dollarteken) voor een zoekterm te zetten, zoekt u naar woorden die op elkaar lijken.

Meer zoektips vindt u hier.

 
 
Inventaris
0 Inleiding
1028-01 Vereniging Het Nationaal Schaakgebouw
0 Inleiding
In de loop van 1923 startten prominente leden van het Schaakgenootschap Discendo Discimus (DD) *  een actie om te komen tot een nieuw onderkomen voor beoefenaren van het schaakspel, waarin ook zorg was gedragen voor het materiaal. Na jaren had men de mogelijkheden van Café Hollandais aan de Groenmarkt, waar men op de eerste étage speelde, minder geslaagd bevonden. De actie voor de werving van fondsen verliep zo voorspoedig, dat op 17 september 1926 kon worden overgegaan tot koop van het pand van Speijkstraat 1, Den Haag, dat voortaan de naam Nationaal Schaakgebouw droeg. Het was omstreeks 1880 gebouwd, in 1918 gekocht door Constant Adolph baron Bentinck, kamerheer van de koningin, en vervolgens na zijn dood in 1925 door de erfgenamen van de hand gedaan.

Inmiddels was een bestuur van drie leden geformeerd onder voorzitterschap van mr. A. Rueb, die kort tevoren de wereldschaakbond - de FIDE - had opgericht. Daar het benodigde geld via een obligatielening bijeen was gebracht, fungeerde het bestuur als trustee van de lening. In 1935 werd een tweetal trustees aangesteld, welke constructie gehandhaafd werd tot 1982, vanaf welke tijd de Vereniging 'Het Nationaal Schaakgebouw' - kortweg NSG - ingeschreven is bij de Kamer van Koophandel en aldus garant staat voor de obligatielening. Voor het gebouw, dat in 1927 in gebruik werd genomen, was een conciërge belast met de dagelijkse gang van zaken. Enige kamers op de tweede étage werden verhuurd aan particulieren behalve een kamer, die tot 1937 gereserveerd was voor logies van schaakmeesters.
Aan het geregelde gebruik van het gebouw door schaakverenigingen kwam in 1944 een voorlopig einde, omdat het door de bezetter gevorderd werd. In 1945 werd het daarop door het militaire gezag in beslag genomen. Deze instantie was slechts met moeite te bewegen het pand aan het NSG over te dragen maar op 30 mei 1947 kon het toch feestelijk heropend worden.
Naar aanleiding van moeilijkheden over overpad met de nieuwe eigenaar van het pand Van de Spiegelstraat 12, informeerde ondergetekende in 1992 naar de kennis van het bestuur met betrekking tot het archief. Behalve de stukken van de secretaris en de penningmeester bleek het bestuur van de materie nauwelijks kennis te dragen en kon op het genoemde overpad geen rechten laten gelden. Toch waren in de kelder van het gebouw het vooroorlogse gastenboek en enige pakketten met bijlagen van rekeningen gedeponeerd en bevond een deel van het archief zich in een kluis bij de ABN-bank aan de Kneuterdijk.

Over deze stand van zaken rapporteerde ik in de vergadering van 1993. Nadien trof een oud-secretaris bij toeval een collectie stukken aan, die een voornaam deel van het oudste archief uitmaakte. Ook van de andere zijde verwierf ik stukken. Met moeite wist ik tenslotte de stukken uit de kluis voor het archief te behouden. Bij de ontruiming van het pand Kneuterdijk 8 in 1994 was de kluis opgeheven, de stukken bleken daarna spoorloos tot zij na hardnekkige recherche weer te voorschijn kwamen.

Uit het archief zijn de voor vernietiging in aanmerking komende stukken zoals dubbelen en bijlagen van rekeningen verwijderd. Dit moest echter met omzichtigheid geschieden, daar zich onder deze bijlagen ook correspondentie bleek te bevinden. Na de oorlog vatte het bestuur het plan op autografen van bekende schakers te gaan verzamelen. Verder dan een brief van Em. Lasker over een partij uit zijn match met Capablanca van 1924 kwam men echter niet. Daarom is deze brief van de hand gedaan aan de schaakafdeling van de Koninklijke bibliotheek.
Vanouds en waarschijnlijk vanaf de opening beschikte het NSG over een collectie foto's van schaakmeesters, bijeengebracht door mr. A. Rueb en dr. M. Niemeyer *  . Deze verzameling werd in 1955 door J. Keuzenkamp in verband met werkzaamheden 'tijdelijk' elders opgeslagen. Het duurde evenwel langer dan voorzien want pas 43 jaar later werden zij door de oplettendheid van de conciërge voor vernietiging gespaard, waarna nieuwe afdrukken herplaatst zijn in hun oude zaal, thans herdoopt tot W.G. Belinfante-zaal.

Het archief maakt thans een redelijk volledige indruk. Toch ontbreken de stukken betreffende het overpad nog steeds. Tenslotte werd de originele akte van overdracht van 1926 nergens gevonden.
Kenmerken
Datering:
1925-1995
Beschrijving:
Inventaris van het archief van de Vereniging Het Nationaal Schaakgebouw
Auteur:
J.C. Kort (1999)
Openbaarheid:
Beschrijvingen openbaar, stukken gedeeltelijk openbaar
Omvang:
1 m¹
Categorie:
Archiefvormer(s)::
 
 
 
MAIS-(M)DWS is een product van DE REE archiefsystemen BV
meer informatie over MAIS-(M)DWS